🕒 Leestijd: ongeveer 9 minuten

Deze natuurfotograaf doet kleine dingen met voldoening

Voor Martin Dellicour begint elke dag in het bos. Als natuurfotograaf en buitenmens van het zuiverste water zag hij een stukje van de wereld, maar de wilde Ardennen blijven aan hem trekken. In die streek groeide hij op en woont hij nu met zijn vrouw en drie zonen. Hij vindt er het geluk in de schoonheid van de natuur, familiale geborgenheid en kleine, alledaagse dingen, zoals een krokant, zelfgebakken brood.


Ardens paradijs

Zijn eigen hoekje van de wereld vult natuurfotograaf Martin Dellicour zo veel mogelijk met de kleine gelukjes van het leven. In zijn gezapige uithoek van de Ardennen, omringd door vrouw en kinderen, werkt hij in zijn moestuin en bakt hij brood met lokale ingrediënten. Zijn honing komt van zijn eigen bijen, 100.000 in totaal. En in de zomer durft hij ter verkoeling weleens in de vijver in de tuin te springen. Tussen de kikkers voelt hij zich weer het Ardens kind dat 30 jaar geleden, in simpelere tijden, vele uren doorbracht aan zulke vijvers. En als het hem toch even te veel wordt, trekt hij zich met een boek terug in de blokhut die hij in de tuin bouwde voor zijn kinderen.

 

“Voldoening halen uit kleine dingen, daar gaat het om”, verklaart Martin. “Als iemand op sociale media mijn foto prijst, dan ben ik daar nog altijd blij om. Maar die foto is niet mijn grootste verwezenlijking. Niet dat het maken van brood dat wel is, maar het maakt me wel gelukkig.” Net zoals een reis meer is dan een bestemming, zo zegt hij, is het leven meer dan hetgeen je bereikt. Ook de manier waarop je daar geraakt telt. Het is een kwestie van consequentie, vindt hij. Je kan niet toeteren dat je van de natuur houdt en tegelijk industrieel brood uit de supermarkt eten.

 

Niet dat Martin vindt dat hij perfect is, of dat hij anderen wil bekritiseren. In december trok hij een week met zijn oudste zoon Tom naar de Italiaanse Abruzzen om er wolven te spotten in het wild. Een belangrijk moment tussen vader en zoon, noemt hij het. “Maar we hadden natuurlijk wel het vliegtuig genomen en onderweg bij McDonald’s gegeten. Je moet jezelf ook niet gaan haten omdat je niet alles perfect doet. De juiste keuze kan je niet altijd maken, het belangrijkste is dat je probeert.”


Als je als volwassene gelukkig kan worden van een boom, het licht van de zon of een vogel die door de lucht scheert, dan kan je gelukkig zijn in heel veel situaties.


Die boodschap, over het belang van de kleine gelukjes, wil hij doorgeven aan zijn zonen. “In deze onzekere tijden is het moeilijk om als ouder tegen je kinderen te zeggen wat ze moeten doen of studeren. Dat kan ik niet. Het enige wat ik kan doen, is zoveel mogelijk vreugde in hun leven duwen. En hen de capaciteit te geven om dat later, wanneer ik er niet meer ben, zelf te kunnen doen. Daar is de school van de natuur het beste voor. Het was ook de mijne. En zeg nu zelf: als je als volwassene gelukkig kan worden van een boom, het licht van de zon of een vogel die door de lucht scheert, dan kan je gelukkig zijn in heel veel situaties.”


In harmonie met de natuur

De avond valt. De meeste mensen kruipen voor de tv, maar Martin zit in z’n eentje gehurkt in het midden van een dennenbos. Zijn fototoestel houdt hij in de aanslag. “Vroeger had ik grootse ambities”, zegt hij. “Ik wilde de beste natuurfotograaf en grafisch ontwerper zijn. Nu jaag ik niet meer op zulke verwezenlijkingen. Ik neem liever elke dag de tijd om de dingen te doen die ik graag doe en de dingen die moeten gebeuren.” Zoals de deur uitgaan op elk mogelijk moment van de dag en het bos induiken voor – hopelijk – een fotogenieke voltreffer.


Vroeger had ik grootse ambities. Nu niet meer. Ik neem liever elke dag de tijd om de dingen te doen die ik graag doe.


Hij heeft geluk: enkele dassen sluipen in de laatste schemering uit hun burcht, klaar voor een nachtelijke foerageersessie. De dieren naderen tot op vijf meter, dan vier, drie … Schijnbaar niet onder de indruk van de mens die daar tegen een boom leunt. Daarna komen ze zelfs té dichtbij voor een foto. “Normaal gaan dieren lopen van zodra ze een mens bespeuren”, zegt Martin. “Dat gevoel dat ik toen had, dat ik geen gevaar voor hen vormde, is echt geweldig.”

 

Martin blijft na het invallen van de duisternis nog even zitten in zijn bos, dat intussen zo donker is als een steenkoolmijn. Luisteren naar de omgeving is een feest voor de zintuigen. Martin leeft voor zulke intense momenten in perfecte harmonie met de natuur. Zoals een toevallige rendez-vous met een zwarte ooievaar, een vogel zo ongrijpbaar dat Martin elke observatie beschouwt als “een ontmoeting met het monster van Loch Ness”. Evengoed geniet hij ervan om in een mistig bos oog in oog te komen staan met herten. Hen horen burlen tijdens de bronstijd, het is telkens opnieuw spannend. Zelfs de twintigste keer. “Dan voel ik dezelfde opwinding als toen ik als tiener voor het eerst alleen door het bos wandelde.”

 

De natuur is meer dan een hobby. Martin heeft zijn dagelijkse portie nodig, zo beweert hij. “Wanneer ik eens een keer de bossen niet intrek, is het geen goede dag geweest. En andersom voel ik me meteen in mijn nopjes als ik de dag begonnen ben in het bos.” Op de ochtend van ons gesprek inspecteerde hij al om half zeven ’s ochtends een nest van een kuifmees. “Een klein grappig vogeltje, een punker met een eigen karakter”, aldus Martin.


Wanneer ik eens een keer de bossen niet intrek, is het geen goede dag geweest. Andersom voel ik me meteen in mijn nopjes als ik de dag begonnen ben in het bos.


Uren spendeert hij zo elke dag in donkere Ardense wouden. Eventjes zitten aan de voet van een boom, observeren, fotograferen, een eindje wandelen. Om nieuwe plaatsen te ontdekken en oude met een verse blik te bekijken. Want de bossen veranderen de hele tijd. “Je kan drie keer op één dag over eenzelfde pad wandelen en telkens is het anders”, zegt hij.


Natuurfotografie vergt tijd

Martin spreekt met veel eerbied en liefde over de Ardennen. De streek waarnaar hij terugkeerde met zijn vrouw Anne na hun beider studies grafisch ontwerp in Luik. Omdat ze de rust en de stilte misten, “de grootste luxe die je hier vindt.” Martin heeft veel gereisd, maar verheugt zich telkens op zijn thuiskomst. “In deze bossen zit een soort wildernis. Daar moet je niet ver voor gaan. Hoe ouder ik word, hoe meer ik besef dat ik niet zoveel ruimte nodig heb. Ik kan een paar uur naast een oude boom staan, de omgeving in me opnemend, en perfect gelukkig zijn.”


Ik kan een paar uur naast een oude boom staan, de omgeving in me opnemend, en perfect gelukkig zijn.

’s Mans liefde voor de Ardennen vormt een vruchtbare bron van inspiratie voor zijn werk. Want de thuiskomst is ook een terugkeer naar een hobby die ontkiemde in zijn tienerjaren: natuurfotografie. Op elk vrij moment doolt hij door de bossen in een queeste naar mooie plaatjes. Wat begon als een passieproject, is nu zijn hoofdactiviteit. Zijn betoverende foto’s tonen de natuur in een prachtig spel van licht en donker, contrasten, silhouetten en explosies van kleur. En geven de kijker immer het gevoel: was ik ook maar daar!

 

Maar hoe spontaan de foto’s ook lijken, de aanpak van Martin vergt een engelengeduld. Geduld dat hij meekreeg van zijn vader, die hem als kind ’s avonds meetroonde om naar de dieren te kijken. Nu trekt Martin vaak de bossen in zonder camera. Dan bestudeert hij met een verrekijker de gewoontes van de dieren, informatie die hem uiteindelijk helpt bij het maken van een foto. Naar eigen zeggen is hij minder geobsedeerd door het resultaat dan de manier waarop dat stand komt. Soms keert hij terug uit het bos zonder foto, maar toch zo blij als een klein kind.

 

“Ik neem graag mijn tijd om iets goed te doen”, verklaart Martin. Hij houdt niet van het idee dat tijd gelijkstaat met geld. “Vanuit die gedachte moet je een foto op de meest efficiënte of snelle manier maken. Maar dat is onmogelijk in de natuur.” Om een en ander te compenseren, werkt Martin onder meer voor toeristische diensten. Het geld dat hij daarmee verdient, laat hem toe om te leven. En om soms drie dagen tijd te nemen voor één foto.


Wie is Martin Dellicour?

Is 40 jaar.

-

Woont met zijn vrouw Anne (41) en zonen Tom (12), Léon (3) en Lucien (1) in een klein dorpje in Érezée, hartje Ardennen.

-

Werkt als (natuur)fotograaf, filmmaker en grafisch ontwerper. Met zijn vrouw heeft hij een grafisch ontwerpbureau, c’est beau.

-

Behoort tot Team Nikon België.

-

Portretteert het landschap, de inwoners en hun creatieve geest, en de dieren van zijn thuisstreek onder de noemer Ardenne Sauvage, een reeks internetdocumentaires.

-

Verzamelde zijn werk in het fotoboek À pas de loup.


Liever klein geluk dan grote ambitie

Ondanks zijn verknochtheid aan de Ardennen trekt Martin geregeld de wijde wereld in. Vooral noordelijke landschappen trekken hem aan. Memorabel is de trip naar de Noorse wildernis, waar hij met een vriend tijdens een sneeuwstorm vijf dagen lang vastzit in een tentje. De wind giert en de sneeuw verblindt, hun telefoons vangen geen signaal en het voedsel is bevroren. “Dan is het hoofddoel van de dag geen foto maken, wel zorgen dat je drinkbaar water hebt.”

 

Jezelf af en toe onveilig voelen, zo meent Martin, is noodzakelijk om het comfort van het alledaagse te appreciëren. “In de Ardennen blijf ik soms zes uur in de bossen, maar thuis heb ik een tafel, een koelkast en een bed. In Noorwegen kan je zeven dagen in een rechte lijn wandelen zonder een weg of een mens te komen. Je ziet enkel dieren.” Zoals de verlegen poolvossen die Martin later die week tegen de witte achtergrond van een sneeuwtapijt zal kieken. Of de muskusossen, indrukwekkende beesten met prehistorische proporties. “In zo’n omgeving, waarin je verbonden bent met de natuur, leer je ook veel over jezelf.”

 

Niet dat hij daarvoor altijd bevroren tenen moet riskeren. Ook in de Ardennen schuilt achter elke dennenboom of ieder rotsblok een levensles. “Notre fôret intérieure et celle qui nous entoure ne font plus qu’une”, klinkt het in de omschrijving van Martins fotoboek À pas de loup. Ons innerlijk bos en dat om ons heen zijn één. Telkens Martin zich tussen de bomen begeeft, verkent hij dat bos in zich. Vergelijk het gerust met meditatie. “Na een goede wandeling kom je altijd een beetje anders terug. Je hebt veel tijd om na te denken en dingen in het juiste perspectief te plaatsen. En een beetje wind in je hoofd te laten.”

 

Het bos leert hem met name om tijd te nemen. Niet alleen voor de fotografie, maar in het dagelijkse leven. Net zoals de natuur voor alles voldoende tijd neemt. Niet zoals de maatschappij, die ons volgens Martin alsmaar pusht om de dingen gehaast te doen. Eigenlijk, zo beseft hij plots, is dat op zich al iets heel groots.


Advies voor aspirant-natuurfotografen

  • Neem je tijd. “De natuur laat je nooit toe iets te doen zonder tijd. Natuurlijk bestaat er een alternatief: je kan betalen om vanuit een schuilplaats gevoederde dieren te fotograferen. Dan kan je mooie foto’s laten zien aan je vrienden, maar de dag ervoor en die erna zit er wel een andere fotograaf in die schuilplaats. Ook het standpunt is altijd hetzelfde. Ik verkies de ervaring. Die heeft tijd nodig.”
  • Observeer en leer de natuur kennen. “Je moet de gewoontes van dieren leren kennen, ontdekken hoe ze zich door het bos bewegen van punt a naar b, en weten hoe het licht valt. Ik besteed veel tijd aan het observeren en een beetje aan het schieten van foto’s. En ja, er zijn heel veel foto’s die ik graag had gemaakt, maar die zitten gelukkig in mijn hoofd. Soms ga ik tien keer na elkaar het bos om terug te komen zonder foto. En de elfde keer lukt het misschien wel.”
  • Ga alleen. “De uitdrukking luidt: één is al te veel om het bos in te gaan. We zijn dieren, maar wel dieren die ontkoppeld zijn van de natuur. Zelfs ik, iemand die van bossen houd, ben geen echt wild dier. Ik maak fouten, heb een geurtje, maak geluid. Voor dieren ben ik eenvoudig te detecteren. Zelfs alleen is het dus niet simpel, maar met twee, drie, vier of vijf wordt het des te moeilijker.”

Wil je ook de stilte opzoeken in de natuur? Onze copywriter Eva probeerde het uit in een huisje in de Ardennen. Lees haar verhaal >>


Spreekt de nobele kunst van het bosbaden – of ‘shinrin-yoku’ in het Japans – je aan? Biologe Ilse organiseert workshops in onze Belgische bossen. Laat je inspireren door haar tips >>