Maak je tuin herfstklaar én gastvrij samen met Natuurpunt

De zomer is voorbij, maar dat wil niet zeggen dat er buiten niets meer te beleven valt. Integendeel, heel wat dieren bereiden zich nu voor op de winter en zoeken naar voedsel en een schuilplekje in onze eigen achtertuin. Wouter Vanreusel van Natuurpunt weet perfect hoe je ze welkom doet voelen!

Natuurpunt zet je aan het werk

Wist je dat maar liefst 10% van Vlaanderen uit privé- en openbare tuinen bestaat? Dat is aanzienlijk meer oppervlakte dan al onze natuurgebieden samen. Geen wonder dus dat er af en toe weleens wat wildlife in je tuin opduikt. Om onze tuinen écht gastvrij voor dieren te maken, is er wel nog werk aan de winkel. En daar is Natuurpunt volop mee bezig.

© Liselotte Vanderoye (Natuurpunt)

Welke initiatieven heeft Natuurpunt momenteel lopen?

Wouter Vanreusel: “De Grote Vlindertelling en het Grote Vogelweekend zijn intussen wel bekend bij een breed publiek. En dat is goed, want zo kunnen we de populatie van onze inheemse diersoorten in kaart brengen. Tegelijk brengen we mensen in contact met de natuur vlakbij huis en motiveren we hen om via hun tuininrichting wilde soorten een duwtje in de rug te geven.” 

 

En kunnen we nog meer doen dan enkel beestjes tellen?

Wouter: “Binnenkort gaan we nog een stapje verder en zetten we de mensen écht aan het werk. Dat is de doelstelling van het project ‘Mijn Tuinlab’, een platform dat we samen met het Kenniscentrum tuin+ en de KU Leuven ontwikkelen en waarop burgers in hun tuin kunnen meehelpen met het verzamelen van allerlei data. Van klassieke tellingen tot het in kaart brengen van de Vlaamse tuin en zijn bewoners, bodem, luchtkwaliteit en nog veel meer. Een echt citizen science-project, kortom.”

 

Leuk voor de wetenschap, maar kunnen we hier zelf ook iets van leren?

Wouter: “Zeker, als je bij de registratie enkele kenmerken van je tuin invult, geeft het platform je concrete tips op maat van jouw tuin. Zo kan je hem beter inrichten in functie van allerlei verschillende natuurvoordelen: het voordeel dat de natuur jou biedt én dat jij aan de natuur kan bieden, zoals het verbeteren van de luchtkwaliteit, je tuin geschikter maken om water op te vangen en voor verkoeling te zorgen, én een leefgebied creëren voor allerlei dieren en planten.”

Tips voor een gastvrije wintertuin

Met de nakende winter in het vizier, wil je misschien nu al aan de slag om je tuin een stukje leefbaarder te maken voor dieren. Met deze praktische tips van Natuurpunt verwelkom je binnenkort vast en zeker enkele nieuwe tuinbewoners:

  • Laat wat fruit rotten op de grond. Vlinders zoals de Atalanta zijn dol op rotte appelen en peren. Ook nachtvlinders en merels doe je een plezier met overrijp fruit. Schuiven er ratten mee aan voor het feestmaal? Maak dan een voederplankje op een hoge paal waar ze niet bij kunnen en waar het fruit niet af kan vallen.
  • Knip uitgebloeide planten niet af. Bijen maken graag nestjes in dode stengels en vlinders leggen hun eitjes op bepaalde planten, waar de rupsen overwinteren. Wacht dus best tot na de winter om dood plantenmateriaal weg te nemen.
  • Laat dode bladeren liggen. Heb je toch graag een beetje orde in de tuin, hark ze dan samen op een hoop. Zo’n bladerhoop vormt de ideale schuilplek en voedselbron voor vogels, egels en andere kleine dieren. De massa’s wormen, slakken en insectjes die er leven zijn bovendien goed voor het bodemleven.
  • Maak een takkenhoop. Een takkenwal kan ook, bijvoorbeeld als natuurlijke afscheiding met de buren of het kippenhok, maar zorg dan wel dat je hem breed genoeg maakt. Een dun rijtje snoeiafval dat strak tussen twee paaltjes zit, is niet uitnodigend voor dieren die een schuilplaats zoeken.
  • Plant bessenstruiken en notenbomen. Liguster, meidoorn, Gelderse roos of hulst zijn stuk voor stuk planten die tijdens de winter nog bessen dragen. Een waar feestmaal voor vogels! Een hazelaar is dan weer een absolute favoriet bij eekhoorntjes.
  • Voorzie extra gevarieerd voedsel. Leg op je voederplankje niet enkel brood en kaaskorstjes, maar ook pitjes, zaden en noten voor de vogels. Af en toe een stukje fruit vinden ze ook lekker! Zet een kommetje met kattenbrokjes op het terras voor de egels. Let op: van melk worden ze ziek, een schaaltje vers water is prima.
  • Leg een egelwegeltje aan. Egels hebben nood aan een groot leefgebied om voldoende voedsel te vinden voor hun winterslaap. Is je tuin ommuurd door een houten schutting of een ander soort afsluiting? Maak er dan een kleine opening van zo’n 15 cm in.
  • Hang nestkastjes op. In de winter komen sommige mezen slapen in zo’n nestkastje, zo leren ze de plek al een beetje kennen en zijn ze ermee vertrouwd eens ze in de lente op zoek gaan naar een geschikte broedplaats.

De belangrijkste boodschap? Wouter: “We hebben de neiging om onze tuin netjes op te ruimen, maar wees toch niet te grondig. Een oerwoud hoeft het niet te worden, maar laat hier en daar toch een hoekje wild, waar de natuur zijn gang mag gaan. De dieren zullen je dankbaar zijn!”    

 

Wil je van je achtertuin een echt natuurgebied maken? Op de website van Natuurpunt vind je nog meer leuke tips voor grote én kleine tuinen. 

Maak je tuinplan voor volgend jaar

De herfst of winter is de ideale periode om in de zetel onder een dekentje te kruipen en eens rustig na te denken over hoe je tuin er nóg beter kan uitzien.

  • Ga voor variatie. Laat je planten van laag naar hoog groeien, maak zonnige hoekjes en hoekjes die uit de wind zitten, leg een vijvertje en een droog stuk tuin aan, wissel hoog gras af met een stukje kortgemaaid gazon. Zo is er voor elk wat wils te vinden in je tuin.
  • Ga voor lokaal. Heeft je buxus de strijd tegen de buxusmot verloren? Vervang hem dan door inheemse bomen of struiken, die zijn aangepast aan onze winters en voorzien heel wat dieren van voedsel. Sporkehout en klimop zijn echte nectarbommetjes, die vlinders en andere insecten nog lang van voedsel voorzien.    

Welke dieren kan je nog spotten in de herfst?

  • Libellen blijven vliegen tot het gaat vriezen. Je ziet ze vooral in de buurt van water, maar ook zonder vijver in je tuin kan je ze nog voorbij zien snorren.
  • Veel vlindersoorten zijn in het najaar nog op zoek naar energie om de winter door te komen.
  • Ook egels moeten nu aan een vetlaagje werken, want zij brengen de winter grotendeels al slapend door en verliezen een groot percentage van hun gewicht tijdens die winterslaap.
  • Hetzelfde geldt voor eekhoorns, al houden zij geen echte winterslaap. Ze brengen de koude maanden door in hun nest en komen er enkel uit om hun goed verstopte voorraad nootjes op te graven.
  • En natuurlijk zijn heel wat thuisblijvende vogels druk in de weer met het vergaren van hun winterkostje.  

Een koolmees of een pimpelmees? Een konijn of een haas? Natuurpunt helpt je met het herkennen van de meest gangbare diersoorten in onze streek. 

 

>> TIP: De meeste beestjes zijn op hun hoede en komen liefst niet té dicht bij jouw terras. Met een goede verrekijker haal je jouw tuinbezoekers dichterbij zonder ze te storen. Ontdek ons assortiment verrekijkers in de webshop.    

Heb je zelf geen tuin, maar wil je toch graag wildlife spotten in de natuur?

>> Deze tips verhogen je kansen op een dierlijke ontmoeting in ’t wild gevoelig.