Outdoor Academy

Kleding
Schoenen en kousen
Tenten
Slaapzakken en slaapmatten
Rugzakken en tassen
Outdoorkeuken en picknick
Navigatie en meten
Verzorging en onderhoud
Reisaccessoires
Junior
Klimmen
Bay en Beach
Fietsen en accessoires
Lopen
Ski en snowboard

Hoemoetta: een stafkaart juist interpreteren

Vertwijfeld kijk je om je heen. Is het nu naar rechts, links of rechtsomkeer? En lijkt die hoeve niet op de boerderij van daarnet? Niets zo vervelend als verdwalen tijdens wandelen, fietsen, lopen, trekken of rijden. Jan Willems, al 10 jaar afdelingsverantwoordelijke Travel in de A.S.Adventure Store in Schoten, helpt je op weg om een kaart juist te lezen en te interpreteren.

Een stafkaart begrijpen

Kaartlezen is eigenlijk ‘vergelijken met wat je weet of waarneemt’, het vergelijken van de gegevens op een kaart met wat je ziet op het terrein.

Wereldwijd bestaan er een aantal afspraken over kaarten:

de bovenkant van een kaart is het noorden.
een kaart geeft de werkelijkheid weer ‘in het klein’. Bij een schaal van 1/20.000 stelt 1 centimeter op de kaart in het echt 20.000 centimeter voor.
een stafkaart weerspiegelt de realiteit op een welbepaalde manier. Zo staat een bepaald kleurgebruik op de kaart symbool voor een bepaald reliëf, de aard van de wegen of de beplanting.

Afstanden inschatten en berekenen

Het is handig om op voorhand uit te rekenen hoe lang je tocht zal zijn. Om de waarde van 1 centimeter op de kaart uit te drukken in meter, bestaat een eenvoudig trucje. Neem gewoon de laatste twee nullen weg van de noemer en je kent de reële waarde in meter. Nadien kan je uitrekenen hoeveel cm overeenkomen met 1 km.

Voorbeeld:
schaal 1/20.000 = 1 cm = 200 meter. 5 cm is dus 1 kilometer.

Meten van afstand op kaart

Voor het meten van de afstand op een kaart kan je een draadje gebruiken dat je perfect over de geplande route met al z’n kronkels legt. Nadien meet je het draadje met een meetlat om de lengte in cm te kennen. Omrekenen naar kilometer kan dan met bovenstaande formule. Let wel: dat geeft je slechts een schatting van de werkelijke afstand.

Bij A.S.Adventure vind je echter ook een handig toestelletje, de curvimeter, waarmee je nauwkeurig de afstand kan meten. Met het kleine wieltje onderaan de curvimeter rol je over je route. De curvimeter meet de afstand op de kaart en rekent meteen om naar de werkelijke afstand.

Je plaats bepalen

Stafkaarten zijn ingedeeld in genummerde vakken. Elk vierkant op de kaart duidt 1 km2 aan. Daarmee kan je de coördinaten becijferen van eender welke plaats op de kaart. Om een volledige plaatsbepaling te krijgen, meet je je positie ten opzichte van zowel de horizontale als de verticale assen op de kaart. Daarna verdeel je het vierkant denkbeeldig in 10 gelijke delen. Zo kan je nog nauwkeurig berekenen waar je je bevindt. Een goed coördinaat bestaat altijd uit minimum 6 cijfers.

Voorbeeld:
om het coördinaat van een aangegeven punt te bepalen, kijk je naar de coördinaten van het vak waarin het punt zich bevindt. Neem het laagste cijfer op de verticale en horizontale as van het vierkant (12 voor de verticale as en 75 voor de horizontale as). Nadien verdelen we dat vierkant op een denkbeeldige manier in tien gelijke delen. Lees nu zowel verticaal als horizontaal af in welk deel je punt zich bevindt. (6 op de verticale as en 6 op de horizontale as). De totale coördinaat bedraagt nu eerst de drie cijfers van de verticale as en vervolgens de drie cijfers van de horizontale as, zijnde 756126.

Hoe zwaar is je tocht?

Dankzij de kleuren en symbolen op de kaart kan je vooraf goed nagaan hoe zwaar je tocht wordt of welke hindernissen je zal moeten ‘overwinnen’. Verspert een rivier je weg? Loop je op verharde of onverharde wegen? Wacht er een zware helling?
Bruine hoogtelijnen verbinden alle plaatsen op de kaart die zich op dezelfde hoogte bevinden. Hoe dichter de verschillende hoogtelijnen bij elkaar liggen, hoe steiler het parcours. Kleine cirkels duiden dan weer de top van een berg aan. Zie je acht-vormige bruine lijnen, dan wijst dat op een pas tussen twee toppen.

De weg kwijt?

Een verstandige trekker controleert tijdens de tocht voortdurend zijn positie op de kaart. Zonder om te kijken – na een vluchtige blik op de kaart – in een gekozen richting marcheren, staat garant voor verdwalen. Raak je toch hopeloos de weg kwijt, zoek dan het laatste gekende punt op de kaart. Teken vanaf dat punt een straal met de afstand die sindsdien maximaal kan zijn afgelegd. Zoek vervolgens op de kaart naar rivieren, heuvels, wegen, … die je tijdens de tocht bent gepasseerd. Door het alsmaar verder verkleinen van de cirkel, benader je steeds dichter je huidige positie.

Bron: A.S.Magazine 1, februari 2008.

Lees ook

Je oriënteren met een kaart is vergelijken met wat je weet of waarneemt.